Skinny Pineapples

Vitamine A

Vitamine A

Vitamine A, ook wel retinol genoemd, is een vet oplosbare vitamine, wat betekent dat het met name in het vet van voedingsmiddelen te vinden is. De vitamines worden in je darmen opgenomen en vervolgens opgeslagen in je lever en je weefsels, totdat je lichaam ze nodig heeft.

 Vitamine A:

  • ondersteunt je weerstand
  • helpt je goed te kunnen zien
  • houdt je huid gezond
  • helpt bij het behoud van normale slijmvliezen

Ben je zwanger? Dan is vitamine A een aandachtspunt. Sommige vrouwen zijn er gevoelig voor en kunnen daarmee hun ongeboren baby in gevaar brengen.


Waar zit het in?

Belangrijke bronnen voor vitamine A zijn:

  • varkens- en runderlever
  • vis
  • boter
  • eieren

Groenten en fruit bevatten bèta-caroteen. Dit wordt door het lichaam omgezet in vitamine A.

Van nature zit vitamine A al in roomboter. Toen margarine, halvarine en andere bak- en braadproducten in Nederland opkwamen als alternatief voor boter, vlak na de Tweede Wereldoorlog, heeft de Nederlandse overheid met de producenten van dier alternatieven afgesproken dat zij er vitamine A aan gingen toevoegen.

Hoeveel heb ik nodig?

Volwassen vrouwen hebben 680mcg per dag nodig.

De Gezondheidsraad, het onafhankelijke adviesorgaan van de overheid, adviseert tijdens een zwangerschap meer vitamine A, namelijk 800mcg per dag. Voor kinderen tot en met 18 jaar verandert de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid of adequate inname per levensfase.


Wat is veilig?

De Gezondheidsraad adviseert als veilige bovengrens voor vitamine A 3.000mcg per dag.


De gevolgen van een vitamine A-tekort

Om een tekort aan vitamine A op te lopen, moet je langere tijd geen tot weinig voedingsmiddelen met vitamine A of bèta-caroteen hebben gegeten of gedronken. Vitamine A zit in varkens- en runderlever, vis en boter. Bèta-caroteen vind je in groenten en fruit. Dit bèta-caroteen wordt door je lichaam omgezet naar vitamine A.

Een te lage inname van vitamine A vermindert je weerstand. Daarnaast kan je huid droog en schilferig worden en je haar dof. Krijg je chronisch te weinig vitamine A binnen, dan kan er een storing aan je gezichtsvermogen ontstaan. Het eerste symptoom hiervan is nachtblindheid, wat later kan overgaan in totale blindheid. Hier komt het advies uit je kindertijd dan ook vandaan: ‘van worteltjes ga je beter kijken’. Deze aandoening wordt ook wel xeroftalmie genoemd en komt met name voor in ontwikkelingslanden. In deze landen is een vitamine A-tekort nog altijd de voornaamste oorzaak van blindheid.


De gevolgen van te veel vitamine A

Te veel vitamine A kan leiden tot ‘hypervitaminose A’, wat in het Grieks letterlijk ‘te veel vitamine A’ betekent. De symptomen hiervan zijn onder andere:

  • gebrek aan eetlust
  • verminderd gezichtsvermogen
  • hoofdpijn
  • misselijkheid
  • vermoeidheid
  • duizeligheid
  • spierpijn
  • oogafwijkingen
  • haarverlies
  • roodheid en schilferen van de huid

 Een overdosis aan vitamine A ontstaat als je lange tijd meer dan 3.000mcg vitamine A per dag binnen krijgt. Dit staat gelijk aan een hele lange periode waarin je meer dan 9 boterhammen met leverpastei per dag eet.

Tijdens een zwangerschap kan een teveel aan vitamine A bij iemand die er gevoelig voor is de ongeboren baby in gevaar brengen. Om deze reden is het eten van lever, of andere producten met veel vitamine A, tijdens je zwangerschap niet verstandig. Lever bevat per 100gr al 11.000mcg vitamine A. Dit is ver boven de veilige bovengrens van 3.000mcg  per dag.

 

Wat zijn de gevolgen van een tekort aan vitamine A?

Voordat er sprake is van een vitamine A-tekort moet iemand gedurende een langere tijd geen tot weinig voedingsmiddelen hebben gegeten die vitamine A of bèta-caroteen (dat door het lichaam kan worden omgezet in vitamine A) bevatten. Vitamine A zorgt voor een goede weerstand en bij een te lage inname hiervan zal de weerstand dan ook verminderen. Daarnaast kan een tekort een droge en schilferige huid en dof haar veroorzaken.

Bij een chronisch vitamine A-tekort ontstaat er een storing in het gezichtsvermogen. Nachtblindheid is hiervan het eerste symptoom. Dit kan overgaan in totale blindheid, door een ziekte die xeroftalmie wordt genoemd. Deze ziekte komt vooral voor in ontwikkelingslanden, waar een vitamine A-tekort de voornaamste oorzaak van blindheid is.